Wanneer mag je een mantelzorgwoning plaatsen?

Een mantelzorgwoning mag je plaatsen zodra er sprake is van een aantoonbare zorgbehoefte waarbij structurele mantelzorg nodig is. In veel situaties mag dit vergunningsvrij, maar alleen als je voldoet aan duidelijke wettelijke voorwaarden. Ook een pré-mantelzorgwoning is mogelijk, maar daarvoor is meestal een vergunning nodig.

Op deze pagina lees je wanneer je een mantelzorgwoning mag plaatsen, welke regels gelden en waar je rekening mee moet houden. Zo voorkom je vertraging of problemen met de gemeente.

Wat is een mantelzorgwoning?

Een mantelzorgwoning is een zelfstandige woonruimte op het erf van een bestaande woning. De woning is bedoeld voor iemand die mantelzorg ontvangt of verleent. Dit kan een ouder, familielid of andere naaste zijn.

De woning blijft altijd gekoppeld aan de zorgsituatie. Zodra de mantelzorg stopt, mag de woning niet meer als woonruimte worden gebruikt.

Voorwaarden voor het plaatsen van een mantelzorgwoning

Een mantelzorgwoning mag vergunningsvrij worden geplaatst als je aan alle onderstaande voorwaarden voldoet:

• Er is sprake van een aantoonbare zorgbehoefte
• De zorgbehoefte wordt bevestigd door een arts, wijkverpleegkundige of andere zorgdeskundige
• De woning is bedoeld voor maximaal één huishouden van maximaal twee personen
• Eén van de bewoners verleent of ontvangt mantelzorg
• De woning staat op het erf van een bestaande woning
• Alleen de begane grond wordt gebruikt als leefruimte
• De woning is losstaand of inpandig bij de hoofdwoning

Het maakt niet uit wie er in de mantelzorgwoning woont, zolang de zorgrelatie duidelijk aantoonbaar is.

Wanneer is een mantelzorgwoning vergunningsvrij?

In veel gevallen mag je een mantelzorgwoning zonder omgevingsvergunning plaatsen. Dit is toegestaan als de woning voldoet aan de landelijke regels voor vergunningsvrij bouwen.

Belangrijke aandachtspunten:

• De mantelzorgwoning moet op het achtererf van de woning staan
• De woning moet passen binnen de regels van het bestemmingsplan
• In het buitengebied geldt vaak een maximale oppervlakte van 100 m²
• Binnen de bebouwde kom wordt de mantelzorgwoning vaak gezien als bijgebouw, met bijbehorende maatvoering

Omdat gemeenten sommige regels anders toepassen, is het verstandig dit altijd vooraf te controleren via het Omgevingsloket of rechtstreeks bij je gemeente.

Mag je een pré-mantelzorgwoning plaatsen?

Een pré-mantelzorgwoning is een woning die je plaatst voordat er officieel mantelzorg nodig is. Dit is handig als je vooruit wilt plannen, bijvoorbeeld bij ouder wordende ouders.

Let op:
Een pré-mantelzorgwoning is niet vergunningsvrij. Je hebt hiervoor vrijwel altijd een omgevingsvergunning nodig. De gemeente beoordeelt of de aanvraag past binnen het bestemmingsplan en de lokale woonregels.

Wat gebeurt er als de mantelzorg stopt?

Zodra de mantelzorgsituatie eindigt, mag de mantelzorgwoning niet meer worden gebruikt als zelfstandige woonruimte. In de praktijk zijn er drie opties:

• De woning wordt verwijderd
• De woning wordt teruggebracht tot bijgebouw
• De woning krijgt een andere functie, als dit is toegestaan

Dit is een belangrijk punt om vooraf goed over na te denken. Zo voorkom je onverwachte kosten of verplichtingen.

Advies nodig over jouw situatie?

De regels rondom een mantelzorgwoning verschillen per situatie en per gemeente. Goed advies voorkomt fouten en vertraging. Mantelzorgwoning Experts helpt je bij:

• Het beoordelen van jouw situatie
• Vergunningsvrij of met vergunning bouwen
• Contact met de gemeente
• Het kiezen van een passende mantelzorgwoning

Zo weet je zeker dat je op het juiste moment en volgens de regels een mantelzorgwoning plaatst.

‍