Wat is de maximale grootte van een mantelzorgwoning?
Een mantelzorgwoning is bedoeld om zorg mogelijk te maken dichtbij huis. Daarom gelden er duidelijke regels voor de maximale grootte. In de meeste situaties mag een mantelzorgwoning maximaal 100 vierkante meter groot zijn. Deze oppervlakte heeft betrekking op de woonruimte zelf en niet op de tuin of het erf.
De overheid stelt deze grens zodat de woning ondergeschikt blijft aan de hoofdwoning. Het mag geen zelfstandige tweede woning worden. De mantelzorgwoning is alleen toegestaan zolang er sprake is van mantelzorg.
Wanneer geldt de grens van 100 m²?
De maximale grootte van 100 m² geldt wanneer de mantelzorgwoning vergunningsvrij wordt geplaatst. Hiervoor moet worden aangetoond dat er daadwerkelijk mantelzorg wordt verleend. Dit gebeurt meestal met een verklaring van een arts, zorginstantie of wijkverpleegkundige.
Zonder deze verklaring kan de gemeente de woning zien als een regulier bijgebouw of zelfs als een extra woning. In dat geval gelden andere en vaak strengere regels.
Mantelzorgwoning binnen de bebouwde kom
Binnen de bebouwde kom wordt een mantelzorgwoning vaak gezien als een bijbehorend bouwwerk. Dan gelden de standaard regels uit het bestemmingsplan voor bijgebouwen. De maximale grootte wordt dan berekend op basis van het perceel.
De meest gebruikte berekening is als volgt:
Perceel tot 100 m² bebouwingsgebied
Maximaal 50 procent bebouwd.
Perceel groter dan 100 m² en tot 300 m²
50 m² plus 20 procent van het deel boven 100 m².
Perceel groter dan 300 m²
90 m² plus 10 procent van het deel boven 300 m², met een maximum dat vaak rond de 150 m² ligt.
Deze regels kunnen per gemeente iets verschillen.
Mantelzorgwoning buiten de bebouwde kom
Buiten de bebouwde kom zijn gemeenten vaak strenger. Ook hier geldt meestal een maximum van 100 m² bij vergunningsvrij bouwen. Soms wordt zelfs een kleinere oppervlakte aangehouden om het landelijke karakter te behouden.
Wil je buiten de bebouwde kom groter bouwen, dan is vrijwel altijd een omgevingsvergunning nodig. De gemeente beoordeelt dan of het plan past binnen het omgevingsbeleid.
Hoogte en plaatsing van de mantelzorgwoning
Naast de oppervlakte gelden ook regels voor de hoogte en locatie van de mantelzorgwoning. Bij vergunningsvrij bouwen geldt meestal:
- Maximale hoogte van ongeveer 5 meter.
- Plaatsing op het achtererf van de hoofdwoning.
- De woning moet op hetzelfde perceel staan als de hoofdwoning.
Staat de mantelzorgwoning verder van het hoofdgebouw of heeft deze een schuin dak, dan kunnen aanvullende hoogtebeperkingen gelden.
Kan een mantelzorgwoning groter zijn dan 100 m²?
In uitzonderlijke situaties kan een mantelzorgwoning groter zijn dan 100 m². Dit is alleen mogelijk met een vergunning. De gemeente kijkt dan naar de zorgsituatie, medische noodzaak en de ruimtelijke impact.
Voorbeelden waarbij extra ruimte soms wordt toegestaan zijn intensieve zorg, rolstoelgebruik of het gebruik van medische hulpmiddelen. Goedkeuring is nooit automatisch en verschilt per gemeente.
Hoeveel ruimte is in de praktijk nodig?
In de praktijk zijn veel mantelzorgwoningen kleiner dan het maximum. Dat is vaak voldoende en zelfs prettiger. Richtlijnen die vaak worden gebruikt:
Voor één persoon
Ongeveer 55 tot 65 m².
Voor twee personen
Ongeveer 70 tot 85 m².
Met een slim ontwerp voelt een kleinere woning ruim en comfortabel aan. Denk aan open ruimtes, brede doorgangen en een logische indeling.
Wat gebeurt er als de mantelzorg stopt?
Een mantelzorgwoning mag alleen worden bewoond zolang de mantelzorgsituatie bestaat. Stopt de zorg, dan moet de woning worden aangepast. Vaak betekent dit dat keuken en badkamer worden verwijderd zodat het gebouw weer als bijgebouw wordt gezien.
Gemeenten kunnen hier actief op controleren. Het is belangrijk om hier vooraf rekening mee te houden.
Waarom goed advies belangrijk is
De regels voor mantelzorgwoningen verschillen per gemeente en veranderen regelmatig. Een fout in oppervlakte of plaatsing kan leiden tot vertraging, extra kosten of afwijzing.
Met deskundig advies weet je zeker dat de mantelzorgwoning voldoet aan alle regels en optimaal wordt benut. Dat geeft rust en zekerheid voor zowel de zorgverlener als de zorgontvanger.
Ontvang onze brochure boordevol informatie & inspiratie
Download onze brochure en ontdek alles over onze mantelzorgwoningen: van afmetingen en indelingen tot afwerking, prijzen en plaatsing. Handig voor uzelf of om samen door te nemen met uw naasten. Zo bent u goed voorbereid en weet u precies wat u kunt verwachten.
